22-daagse rondreis Sumatra, Java en Bali

Welkom in Sumatra, Indonesië! Bij aankomst op de luchthaven staat de chauffeur klaar om je naar het hotel in Samosir te brengen. De rest van de dag is vrij te besteden.

LET OP! Om de boot naar Samosir te kunnen halen, moet je vlucht voor 12 uur ‘s middags landen in Medan.

Sumatra is het grootste eiland van Indonesië en het op vijf na grootste eiland ter wereld. De voornaamste reden om naar Sumatra gaan is de enorme natuurlijke rijkdom. Dat varieert van bergen, moerassen, vulkanen, regenwouden en watervallen tot meren.

Op het gebied van flora en fauna kun je op Sumatra hele bijzondere dingen zien. Hier groeit de Rafflesia Arnoldii, met een doorsnede van een meter de grootste bloem op Aarde. De bloem groeit in de donkerste delen van het regenwoud en heeft bladeren die eerder aan een paddenstoel dan een bloem doen denken. Opvallende bewoners zijn de Sumatraanse tijgers, olifanten, apen, kaketoes, neushoorns en de met uitsterven bedreigde Tapanuli orang-oetan, waarvan er nog zo’n 800 zijn en die alleen op Sumatra leven.

De komende dagen is Samosir je basiskamp. En dat is leuk, want Samosir is namelijk een eiland op een eiland. Het eiland Samosir ligt in de volgelopen vulkaankrater Lake Toba!

Het ligt voor de hand vandaag eerst maar eens meer van Samosir te zien en te weten te komen. Je hoort dus al snel over de Batak, een verzamelnaam voor minderheden die hier al 2500 jaar woonden. Ze leefden van de landbouw en de jacht en hebben de reputatie dat ze veel oorlog voerden met rivalerende stammen. Het waren tot in de 19e eeuw kannibalen die mensenvlees aten om hun ziel te versterken.

Je vaart naar Simanindo, waar je fietstocht door de omgeving begint. Zo zie je dorpsbewoners de traditionele Batak-volksdans Tortor doen en bezoek je het museum dat gebouwd is in unieke Batak-bouwstijl.

Verderop in Ambarita (je fietst langs dorpjes en rijstvelden) krijg je een nog beter beeld van de Batak. Je ziet hoe men in die tijd woonde en gaat naar Batu Parsidangan, de steen waar de koning van de Batak zat om recht te spreken.

Met de boot ga je vervolgens naar het dorpje Tomok. Hier staat het versierde graf van Batak koning Sidabutar, volgens de overlevering de leider van de eerste bewoners van Sumatra.

Je gaat per fiets of boot (je mag kiezen) terug naar je hotel.

Dag ter vrije besteding. Dit zijn onze tips:

Ga zwemmen. Je kunt heerlijk zwemmen in het Toba meer. Zorg wel dat je even informeert waar je mag en kunt zwemmen.

Proef mie gomak. Mie gomak is de specialiteit van deze regio. Het betekent ‘met de hand gemaakte noedels’. Je kunt de op kokos gebaseerde curry als soep of droog eten. Combineer het proeven van deze lekkere curry met een bezoek aan een van de markten waar ze bijvoorbeeld batik verkopen.

Neem een kookles. Wil je zelf leren hoe je de lokale specialiteiten van Sumatra later ook thuis kunt maken, volg dan een kookles. Je gaat mee naar de markt om ingrediënten te kopen en leert vervolgens handige wetenswaardigheden van de Sumatraanse keuken. Uiteraard mag je je baksels zelf opeten.

Berastagi wordt voor al te veel warmte beschermd door de bergketen Bukit Barisan en heeft daarom een heerlijk fris klimaat. Twee opvallende aanwezigen bij Berastagi zijn de vulkanen Mount Sibayak en Mount Sinabung. Wil je een mooi uitzicht over de stad en de omgeving, beklim dan de Gunadaling heuvel in het midden van het stadje. Berastagi heeft ook een beroemde fruitmarkt, waar je verse passion fruit kunt eten.

Voordat je in Berastagi bent, kun je stoppen in een traditioneel Karo Batak dorpje, bij Simalungun King’s Palace. Daar moet je je geen paleis bij voorstellen, maar een prachtig op palen gebouwd langwerpig stamhuis waar de koning en zijn vrouwen woonden.

Ook kun je naar de Sipiso Piso waterval. Dit is met 120 meter een van de hoogste watervallen van het hele land. Het water valt vanuit een gat in de rostwand langs de rotsen en met dennenbos versierde omgeving omlaag. Vooral van een afstandje is het een prachtig gezicht.

Vandaag geen tijd om uit te slapen! Na het vroege ontbijt word je opgehaald en in een half uurtje naar het startpunt van de klim naar Sibayak gebracht.

Je begint de tocht op een brede, steile weg door het bos. Om je heen hoor je de geluiden van de wilde gibbons. Al snel wordt het pad smaller en uiteindelijk moet je zelfs stukjes over de rotsen. Maar de tocht blijkt het allemaal waard zodra je bij de zwavel dampende krater staat. Een adembenemend uitzicht!

Later deze dag brengen we je naar Bukit Lawang.

Grote kans dat het programma van vandaag een van de belangrijkste redenen is waarom je naar Sumatra wilde komen: orang-oetans in het wild.

Het decor is het Gunung Leuser National Park. Samen met je gids steek je de hangende brug over de rivier over, en maak je een korte wandeling naar boven om een waanzinnig uitkijkpunt te bezoeken. Onderweg heb je een grote kans om wilde orang-oetans vrij door het tropische regenwoud te zien slingeren. Je moet een beetje geluk hebben, want het is geen dierentuin.

Hierna wandel je dieper het Gunung Leuser National Park in om de kleuren, geuren en geluiden van het regenwoud te ervaren. De gids wijst je op zoveel mogelijke wilde dieren en geeft uiteraard een gedetailleerde uitleg over het regenwoud en haar bewoners. Zo zie je mogelijk ook gibbons, bladapen, makaken, vliegende eekhoorns, pauwen of neushoornvogels.

Afhankelijk van de weersomstandigheden duurt de wandeling zo’n 3 uur. Na deze bijzondere trekking word je teruggebracht naar je hotel.

Medan is de grootste stad van Sumatra. Het is ook al een oude stad, maar speelde geen rol tot het in de 17e eeuw een onderdeel werd van het Deli sultanaat. Een paar honderd jaar later ontwikkelden de Nederlanders hier tabaksplantages en werd Medan een haven om naast tabak ook rubber, thee en suiker naar Europa te vervoeren.

Nadat je vanuit Bukit Lawang in Medan bent aangekomen, krijg je een korte rondleiding om de hoogtepunten van de stad te zien.

Het Istana Maimoon is een paleis dat de sultan van Deli in de 19e eeuw liet bouwen door de Nederlandse architect Theodoor van Erp. Het paleis telt 30 kamers en is nu een museum. Aanvankelijk was het ook de bedoeling daar een moskee te bouwen. Dat pakte echter groter uit en werd de indrukwekkende achthoekige Masjid Raya Medan.

Hopelijk is Sumatra je erg bevallen. Eerlijk gezegd: waarschijnlijk wel. Tijd voor je tweede prachtige eiland van deze rondreis: Java.

Je wordt op tijd naar de luchthaven gebracht voor je vlucht van een kleine 3 uur naar Yogyakarta, Java.

Yogyakarta is het historische hart van het eiland, de bron van de Javaanse beschaving en cultuur. Het heeft twee van de belangrijkste tempels van het land: Borobudur en Prambanan, die al in de 8e en 9e eeuw zijn gebouw. Het is ook nog altijd het culturele middelpunt van het wajang poppenspel, batik, muziek en dans.

Los daarvan is Yogyakarta een erg leuke en best hippe stad. Het is niet zo groot, maar wel levendig, vooral rond Malioboro. Tegelijkertijd, als je even geen zin hebt in drukte, ben je in een vloek en een zucht de stad uit en sta je zo op het prachtige platteland.

In en rond Yogyakarta valt nogal wat te beleven en te zien. Vandaag bezoek je Kraton, het Taman Sari Water Castle en Prambanan.

Kraton, het paleis van de sultan, en bijna een leefgemenschap op zich. Het complex van paviljoens, woongedeeltes, markten en winkels is ommuurd en had ooit tienduizenden bewoners binnen die paleismuren. Het bestaat verder uit luxueuze zalen en tuinen. Het gedeelte waar de sultan nog altijd woont, is vanzelfsprekend niet toegankelijk voor bezoekers.

Het Taman Sari Water Castle was het 18e eeuwse buitenverblijf van de sultan. Het bestond uit aangelegde meren met eilanden, baden, tuinen, paviljoens, zwembaden en een moskee. Zeer bijzonder is Sumur Gumuling, de ondergondse moskee. Je moet alleen even goed zoeken naar de geheime ingang!

Prambanan, het (na Angkor Wat) grootste hindoeïstische tempelcomplex van de wereld. Het werd gebouwd in de 9e eeuw en bestond na voltooiing uit meer dan 200 tempelgebouwen. Met de Merapi vulkaan in de achtergond is de centrale compound hier de voornaamste plek. Er staan 16 grotere en kleinere tempels op een verhoogd platform. De grootste en mooiste is Candi Shiva Mahadeva met een 47 meter hoge toren. De tempel is rijkelijk versierd met hemelse wezens, garuda’s, apengoden en andere figuren uit het heldenepos Ramayana.

LET OP: Borobudur en Prambanan zijn op maandag gesloten!

Dacht je dat je met een bezoek aan Prambanan de spectaculaire tempels wel gezien had, blijkt dat we er vandaag nog eentje voor je op het programma hebben staan. Per fiets ga je naar Borobudur.

Dit is het grootste boeddhistische monument ter wereld. De piramidevormige stoepa is al meer dan 1000 jaar oud, maar heeft aan zeggingskracht niets ingeboet. Deze bestaat uit miljoenen grijze vulkaanstenen en verbeeldt de mythologische berg Meru. De basis wordt gevormd door vierkante platforms met terrassen (de aarde), daarop liggen meerdere cirkelvormige plateaus (de hemel). Het geheel is verbonden met trappen, waarlangs de gelovigen via reliëfs meer leren over de vroege Javaanse cultuur en het boeddhisme.

We vergeten bijna te vertellen dat je vanaf de top een geweldig uitzicht hebt over de omgeving. Het maakt de beleving van een bezoek aan Borobudur perfect.

Je fietstour begint om 9 uur, je wordt naar het beginpunt gebracht. Via dorpjes, het platteland en marktjes kom je rond half 12 aan bij de Borobudur. Rond half 2 fiets je terug naar het startpunt. De prijzen van het bezoek aan deze tempel zijn niet inbegrepen in deze reis.

LET OP: Borobudur en Prambanan zijn op maandag gesloten!

Je wordt opgehaald bij je hotel en naar het station gebracht om de trein naar Malang te nemen. Een prachtige rit door het oosten van Java. In de loop van de middag ben je dan in je hotel in Malang.

Malang was tijdens de koloniale overheersing door de Nederlanders een geliefd vakantieoord. Enerzijds omdat Malang wat hoger ligt en dus relatief koel is. Maar ook omdat het centrum van Malang ruim is opgezet met tuinen, parken en brede lanen.

Je trekt met de ‘angkot’ Malang in. Niet alleen naar de koloniale Kajoetangan straat, maar ook naar de kleine steegjes in Kampung Kajoetangan. Hier krijg je een mooi inkijkje in het dagelijks leven van de bewoners. Je gaat naar het Nederlandse kanaal, naar het historische Alun-Alun plein, naar de Chinese Eng Ang Kiong tempel en de Kebalen markt. Met de trein bezoek je de beroemde Jodipan Colourful Houses. De lunch is inbegrepen.

In de middag gaat de reis verder naar Cemoro Lawang, het dorp in de wolken. Het grenst aan de Tengger vulkaankrater en is een van de laatste hindoe nederzettingen op Java.

Vandaag kun je het maanachtige landschap van Bromo National Park verkennen. Om één van de meest indrukwekkende zonsopgangen ter wereld zien, moet je wel vroeg uit de veren!

Mount Bromo is een actieve vulkaan in het Tengger bergmassief. Het is niet alleen een van de hoogste bergen van het land, het heeft ook een van de beste uitzichten van Indonesië, en dat zegt wat. Mount Bromo ligt met nog 4 vulkanen (!) in een krater die de ‘zee van zand’ wordt genoemd, een vreemd ondefinieerbaar landschap, dat net zo goed op de maan zou kunnen zijn. Alle reden om je er ’s ochtends vroeg voor uit je bed te vechten. Mocht je je dat afvragen, Bromo is afgeleid van Brahma, de hindoe god.

Om 4 uur word je opgehaald om met een Jeep naar het uitkijkpunt te gaan. Hierna klim je 246 treden omhoog naar de krater van Mt Bromo. Hier schijnt het ochtendlicht op de rook die uit de krater komt. Langzaam wordt het fantastische uitzicht onthuld.

Na dit avontuur word je teruggebracht naar het hotel voor het ontbijt en vervolgt de reis zich naar Kalibaru.

Je hoeft vandaag niet ver te reizen. Van Kalibaru naar Ketapang is ongeveer een uur rijden. Je hebt tijd om Kalibaru verder te verkennen, daarom hebben we een leuke ontspannen wandeling voor je.

Je bezoekt de kruidentuin van Kalibaru waar peper, nootmuskaat, kaneel en kruidnagel groeit. Ook ontdek je Kalibaru Village te voet via de dijk langs de rijstvelden of het dorpspad. En zie je hoe veel Indonesiërs de kost verdienen, met tofu of vee bijvoorbeeld.

Dit is het plan voor vandaag: je gaat met de veerboot van Java naar Bali. Dat is 45 minuten varen. Na aankomst word je naar je hotel in Ubud gebracht.

Maar wacht even, je kunt ook voordat je op de boot stapt in alle vroegte naar de Ijen vulkaan gaan. Een aanrader!

Tip: Naar de Ijen vulkaan

Om half 5 ’s ochtends begin je aan een van de mooiste tochten van de reis. Per 4×4 rijd je naar het op 1850 meter hoogte gelegen basiskamp van de Ijen vulkaan. Ontbijt wordt geregeld en kun je onderweg eten. Vanaf het basiskamp wandel je zo’n 3 kilometer naar de top van de berg. Onderweg kom je de lokale ‘zwavelmensen’ tegen. Ze werken in de zwavelmijnen en dragen de grondstof de berg af in grote manden. Eenmaal op de top worden je inspanningen beloond met een onvergetelijk mooi uitzicht. Je ziet de groene vulkaankrater en, waar je ook kijkt, een zee van bergtoppen in de wolken.

Let op: de Ijen vulkaan is elke eerste vrijdag van de maand gesloten voor bezoekers. En: je hebt een gezondheidscertificaat nodig. Kijk op onze pagina Java.

De paden op, de lanen in. Je gaat in de ochtend per fiets meer van Bali zien. Die begint in het dorp Laplapan, dat tussen de rijstvelden ligt. Er zitten af en toe best wat pittige klimmetjes in deze fietstour, maar de omgeving is zo mooi dat je waarschijnlijk meer aandacht hebt voor de rijen kokospalmen dan voor je kuiten. De gids vertelt alles wat je wilt weten over het dorpsleven hier, en waarschijnlijk brengt deze je in contact met de lokale boeren. Ook toont de gids een Balinees familiebedrijf waar je meer hoort over huistempels en de architectuur hier. En je bezoekt de 12e eeuwse Goa Garba tempel. Aan het eind word je door de eigenaar van de fietsen in het familiehuis ontvangen voor een Balinese lunch in hun tuin.

Deze dag is ter vrije besteding. Dit zijn onze tips:

De Taman Ayun tempel van Megwi. Deze grote en geliefde tempel ligt -voor de afwisseling- helemaal op het land, al zijn er grote vijvers aangelegd om toch het idee van een (voor Bali zo typische) watertempel te bevorderen. De vier ‘tuinen’ met pagodes, beelden en kenmerkende Balinese poorten liggen in een park, en dat maakt het geheel alleen maar mooier.

Het apenbos van Ubud (Sacred Monkey Forest Sanctuary) is het leefgebied van honderden makaken. Volgens de overleveringen beschermen de apen de tempels die hier liggen. Die gedachte past in het hindoeïstische streven naar een harmonieuze verhouding tussen de natuur en de mens. Je kunt rondwandelen door dit mooie stuk jungle.

De Ulun Danu tempel is een van de belangrijkste hindoetempels van Bali, en in ieder geval een van de mooiste. De watertempel ligt prachtig en sereen aan de rand van het Bratan meer in de bergen van Bedugul. De lucht hier is koel en daardoor hangt er vaak een mystieke mist op het meer en rond de tempel. De kleine tempel bestaat maar uit een paar stoepa’s en pagodes, en meer lijkt niet nodig want het oogt perfect.

Je hebt vast een paar dagen nodig om alle gemaakte herinneringen eens goed te ordenen. Waar kan dat beter dan aan het aantrekkelijke strand van Sanur? Kun je meteen nog wat meer herinneringen maken….

Dag ter vrije besteding.

Het strand van Sanur is lang en zacht, het water niet al te diep en zeker niet te koud. Hier en daar liggen op het strand nog van die typische jukung (of cadik) vissersboten. Feitelijk zijn het kano’s met aan beide kanten een steun voor de balans.

Sanur heeft een kilometer of 7 kust, en een groot deel daarvan kun je bewandelen via de Sanur boardwalk. Met wat geluk zie je dat er jonge zeeschildpadden worden uitgezet in zee, maar anders is er genoeg langs het strand te beleven. Er zijn bars, restaurants en winkels. Ga bijvoorbeeld lekker streetfood eten bij de Sindhu avondmarkt.

Dag ter vrije besteding.

Tip: maak een snorkeltour bij de Nusa-eilanden.

Eén van de bijzonderste snorkelplekken hier is Mangrove Point bij Nusa Lembongan. Het is een uitgestrekte koraaltuin met een lichte stroming en de mooiste vissen. Niet schrikken: de kans bestaat dat je hier de reuzenmanta onder water tegenkomt. Ze zijn overweldigend groot maar ongevaarlijk.

En voor je het weet, ben je 3 weken verder. Je reis in Indonesië zit er alweer op! Heb je een paar extra dagen, dan kun je nog wat van het strand van Sanur genieten. Laat het ons weten…

De chauffeur breng je naar het vliegveld voor je vlucht naar huis.